Home > พลอยเบื้องต้น > ประวัติความเป็นมาของพลอย
พลอยเบื้องต้น

ประวัติความเป็นมาของพลอย

ประวัติความเป็นมาของพลอย

อัญมณี คือ มวลของแข็งที่ประกอบไปด้วยแร่ชนิดเดียวกัน หรือหลายชนิดรวมตัวกันอยู่ตามธรรมชาติ เนื่องจากองค์ประกอบของเปลือกโลกส่วนใหญ่เป็นสารประกอบซิลิกอนไดออกไซด์ ดังนั้นเปลือกโลกส่วนใหญ่มักเป็นแร่ตระกูลซิลิเกต (silicon) นอกจากนั้นยังมีแร่ตระกูลคาร์บอเนต เนื่องจากบรรยากาศโลกในอดีตส่วนใหญ่เป็นคาร์บอนไดออกไซด์ น้ำฝนได้ละลายคาร์บอนไดออกไซด์บนบรรยากาศลงมาสะสมบนพื้นดินและมหาสมุทร สิ่งมีชีวิตอาศัยคาร์บอนสร้างธาตุอาหารและร่างกาย แพลงตอนบางชนิดอาศัยซิลิกาสร้างเปลือก เมื่อตายลงทับถมกันเป็นตะกอน หินส่วนใหญ่บนเปลือกโลกจึงประกอบด้วยแร่ต่างๆ

เมื่อแร่ตกผลึกจะมีรูปร่างต่างๆ กันและมักจะมีเหลี่ยมมุมที่แหลมคม ทำให้ผลึกมีลักษณะแวววาวเมื่อขยับเขยื้อนไปมา ทั้งนี้เป็นเพราะแสงสะท้อนจากเหลี่ยมมุมต่างๆ แร่บางชนิดก็โปร่งใส ดังนั้น เมื่อแสงผ่านเข้าไปในเนื้อแร่จะทำให้แสงเกิดการหักเห และทะลุออกอีกด้านหนึ่ง ทำให้ผลึกแลดูสวยงาม

ส่วนพลอย มีค่าความแข็งน้อยกว่าอัญมณี คือ ควอตซ์หรือแร่เขี้ยวหนุมาน ซิลิคอนไดออกไซด์ แร่กลุ่มกึ่งอัญมณีหรือพลอย ได้แก่ แอเมทิสต์หรือพลอยสีดอกตะแบก ตาเสือหรือคดไม้สัก อะเกตหรือโมรา และมูนสโตนหรือมุกดา แม้แต่เหล็กหรือ กำมะถันก็เป็นสารประกอบทำให้เกิดรูปผลึกสีสวยงามได้ รูปผลึกแบบหนึ่งของเหล็กซัลไฟด์เรียกว่า แร่ไพไรต์ ซึ่งเป็นสินแร่ของแร่เหล็ก มีลักษณะสีและความมันวาวเหมือนทองมาก ผลึกอีกรูปแบบหนึ่งของเหล็กซัลไฟด์ซึ่งมีคุณสมบัติทางเคมีเหมือนกันก็คือ แร่มาร์คาไซต์

มนุษย์ได้นำอัญมณีมาเป็นเครื่องประดับเสมอมาหรือบางทีก็ใช้แทนเงินตรา อัญมณีที่มีคุณค่าต่ำมักนำไปใช้เป็นอุปกรณ์ประกอบการเจาะ ตัด และขัด และได้มีการสังเคราะห์เพชรและทับทิมขนาดเล็กขึ้นในห้องทดลอง ถึงแม้จะมีคุณภาพไม่ดีนักแต่ก็มีความแข็งมากซึ่งเราเรียกว่า พลอยอุตสาหกรรม (ไม่จัดอยู่ในประเภทอัญมณี)

แหล่งอ้างอิง

จันทร วรากุลเทพ. เครื่องประดับคริสตัลประจำราศีเกิด. กรุงเทพฯ. สำนักพิมพ์เพชรกะรัต.

คอร์ลิง คินเดอร์สลีย์. ผลึกและอัญมณี.กรุงเทพฯ. สำนักพิมพ์ไทยวัฒนาพาณิช.

พงศ์ศักดิ์ วิชิต. (25 กุมภาพันธ์ 2560). อัญมณีในแหล่งต่างๆ. สืบค้นจาก www.gemandwatch.com