Home > พลอยเบื้องต้น > พลอยจากแหล่งต่างๆ
พลอยเบื้องต้น

พลอยจากแหล่งต่างๆ

พลอยจากแหล่งต่างๆ

ภาพประกอบส่วนหนึ่งจาก http://www.thaitechno.net

พงศ์ศักดิ์ วิชิต (2531) ได้กล่าวถึง แหล่งพลอยแหล่งพลอยทับทิม-แซปไฟร์ที่สำคัญของไทยในอดีต  ดังนี้

1.พลอยจากแหล่ง จันทบุรี-ตราด พลอยจากจังหวัดจันทบุรี-ตราด เป็นที่ทราบและรู้จักกันดี มาเป็นเวลานานแล้วทั้งในหมู่ชาวไทยและชาวต่างประเทศ พลอยจากแหล่งนี้มีสีสรรลักษณะแตกต่างกันไป ตามสภาพพื้นที่ที่กำเนิด มีสีและชนิดต่างๆ เช่น น้ำเงิน เขียว เหลือง แดง พลอยสาแหรก ฯลฯ นอกจากนี้ ยังพบอัญมณีชนิดอื่นๆเกิดร่วมในบางแหล่ง เช่น เพทาย โกเมน ควอตซ์ เป็นต้น โดยทั่วไปจะพบทับทิมมากในเขตอำเภอขลุง จังหวัดจันทบุรี และเขตอำเภอเขาสมิง บ่อไร่ จังหวัดตราด ส่วนพลอยแซปไฟร์พบมากในเขตอำเภอท่าใหม่ อำเภอเมือง อำเภอขลุง จังหวัดจันทบุรี  ในปัจจุบัน(พ.ศ.2555) ไม่มีแหล่งผลิตพลอยในจังหวัดตราดแล้ว แต่ยังคงมีแหล่งผลิตอยู่บ้างในอำเภอท่าใหม่ จังหวัดจันทบุรี แต่จันทบุรียังคงเป็นตลาดซื้อขายพลอยที่สำคัญของประเทศ เนื่องจากมีการนำพลอยคอรันดัมและพลอยชนิดอื่นๆ จากแหล่งอื่นๆเช่น พม่า เวียดนาม กัมพูชา อาฟริกา เคนยา โมซัมบิก เป็นต้น มาเจียระไนและซื้อขายกันอยู่

2. พลอยจากแหล่งกาญจนบุรี พลอยเมืองกาญจน์ก็เป็นที่ทราบกันดีและมีชื่อเสียงมานานในอดีตจนถึงปัจจุบัน เช่นเดียวกันกับพลอยจากแหล่งจันทบุรี-ตราด แหล่งพลอยอยู่ในเขตอำเภอบ่อพลอย พลอยที่พบส่วนใหญ่เป็นแซปไฟร์สีน้ำเงินหรือสีฟ้า ส่วนสีอื่นๆ เช่น สีเหลือง น้ำตาลอ่อน แดงอ่อน ก็พบบ้างแต่ไม่มากนัก ส่วนทับทิมหายากมาก ขนาดของพลอยที่พบส่วนใหญ่จะมีขนาดโต ส่วนพลอยชนิดอื่นที่พบในแหล่งนี้ ได้แก่ นิลตะโก(Black spinel) นิลเสี้ยน(Pyroxene) โกเมน แมกนีไทต์ ซานิดีน(Feldspar) เป็นต้น นอกจากจะมีการทำเหมืองขนาดเล็กโดยชาวบ้านแล้ว ในแหล่งนี้เคยมีการทำเหมืองขนาดใหญ่โดยหลายๆบริษัท เช่น เอส เอ พี จำกัด บริษัท พีดี  จำกัด เป็นต้น ซึ่งได้เครื่องมือและเทคนิคที่ดัดแปลงมาจากการทำเหมืองดีบุก และใช้ความรู้เชิงวิชาการในการดำเนินงานอย่างเป็นระบบ เพื่อให้ได้ข้อมูลและผลผลิตอย่างสูงสุด เป็นการเปลี่ยนแปลงพริกรูปโฉมการทำเหมืองพลอยในประเทศไทยให้ก้าวหน้าไปอีกขั้นหนึ่ง ในปัจจุบันนี้(พ.ศ.2555) เหมืองพลอยดังกล่าว ได้หยุดการผลิตแล้วและเปลี่ยนแปลงฟื้นฟูพื้นที่ไปทำกิจการอย่างอื่นแล้ว

แหล่งอ้างอิง

จันทร วรากุลเทพ. เครื่องประดับคริสตัลประจำราศีเกิด. กรุงเทพฯ. สำนักพิมพ์เพชรกะรัต.

คอร์ลิง คินเดอร์สลีย์. ผลึกและอัญมณี.กรุงเทพฯ. สำนักพิมพ์ไทยวัฒนาพาณิช.

พงศ์ศักดิ์ วิชิต. (25 กุมภาพันธ์ 2560). อัญมณีในแหล่งต่างๆ. สืบค้นจาก www.gemandwatch.com